Hoe zorg je voor jezelf als je altijd voor anderen klaarstaat?

Hoe zorg je voor jezelf als je altijd voor anderen klaarstaat?

Voor velen van ons is het niet meer dan vanzelfsprekend om te zorgen voor een ander. Je doet naast je normale dagelijkse zaken het huishouden en doet niet alleen boodschappen voor jezelf, maar neemt ook gelijk voor anderen wat mee als je er toch bent. ’s avonds bel je nog die ene vriendin die het nu moeilijk heeft en als je past ook nog eens regelmatig op andermans kinderen. En alsof dat nog niet genoeg is, help je ook anderen bij het klussen, maak je tijd voor afspraken en uitjes.

Voor je het weet is je dag en week weer zo vol, dat er geen ruimte meer overblijft voor zelfzorg. En doe je toch eens iets voor jezelf, dan knaagt vaak het schuldgevoel. Wat eigenlijk vreemd is, want goede zelfzorg is juist de basis. Juist daardoor kan je er beter zijn voor jezelf en de ander.

Daarom geven we jou in deze blog tips, gebaseerd op het werk van Anna Webbink en haar boek Kijk naar jezelf. Je leest hoe je anders kan kijken naar zelfzorg en wat daarbij vooral belangrijk is.

Is het egoïstisch om eerst voor jezelf te zorgen?

Nee, helemaal niet. Het is juist heel belangrijk, dat jij eerst voor jezelf zorgt en pas daarna voor een ander. Wie zichzelf steeds overslaat, geeft zijn eigen energie weg.

Anna legt ook uit waarom. Pas als je echt van jezelf houdt, kun je liefde geven zonder zelf leeg te lopen. Zorgen voor jezelf is dus geen luxe en ook geen egoïsme. Het is de voorwaarde om er voor een ander te kunnen blijven zijn.

Daarbij hoort ook dat geven van twee kanten komt. Breng je bijvoorbeeld een zieke vriendin soep en boodschappen, dan is het fijn als je een andere keer ook bij haar terecht kunt als jij iets nodig hebt. Een simpel dank je wel telt ook. Komt er nooit iets terug, dan raakt de balans zoek en ontstaan er irritaties. Volgens Anna merk je dat op den duur in je lichaam.

Hoe herken je dat je jezelf wegcijfert?

Jezelf wegcijferen gaat vaak zo vanzelf dat je het niet eens doorhebt. Anna noemt een paar signalen:

• Je helpt mensen die helemaal niet om hulp hebben gevraagd.
• Je lost problemen op die de ander prima zelf kan oplossen.
•  Iemand anders helpen voelt belangrijker dan goed voor jezelf zorgen.
• En ondanks alle mensen om je heen voel je je toch eenzaam.

Herken je jezelf hierin? Dan laat je gedrag zien dat anderen van jou willen in plaats van te doen waar jij je zelf goed bij voelt. Je maakt het dan iedereen naar de zin ten koste van jezelf.

Probeer dat stap voor stap los te laten. Dan geef jij jezelf tegelijkertijd ook de ruimte om meer te zijn wie je werkelijk bent.

Hoe help je iemand zonder er zelf onderdoor te gaan?

Een van de mooiste lessen in Anna’s boek gaat over het verschil tussen meeleven en medelijden. Anna sprak eens een vrouw die erg verdrietig was, omdat het haar dochter niet lukte om zwanger te worden. Ze leed helemaal met haar dochter mee. Anna vroeg haar wat dat meelijden haar dochter eigenlijk opleverde. Het antwoord was: niets. Het enige resultaat was dat de moeder zelf ook een rotgevoel had.

Meeleven en steun geven is prima. Denk met iemand mee, bied een schouder om op uit te huilen en vertel gerust wat het met jou doet. Maar laat de ander ook de ruimte op hun eigen manier hun eigen weg te gaan.

Je hoeft andermans verdriet niet te dragen om te laten zien dat je om iemand geeft. Natuurlijk mag je even huilen of kort je zorgen maken, maar waak ervoor dat jij dat niet als eigen ballast gaat meezeulen.

Dat geldt zeker als je mantelzorger bent. Je doet al zoveel. Als je daarbovenop ook nog alle zorgen en verdriet van de ander op je schouders legt, houd je het niet vol. Steun waar je kunt en laat de rest bij de ander. Ook dat is liefde, voor de ander en voor jezelf.

Welke signalen geeft je lichaam als je over je grenzen gaat?

Luisteren naar je lichaam is één van de belangrijkste vormen van zelfzorg. Word je ineens heel moe of voel je hoofdpijn opkomen? Zie het dan als een signaal. Neem even rust, eet iets of drink een glas water. Kan dat op dat moment echt niet, laat je lichaam dan weten dat je de boodschap gehoord hebt en dat je er zo snel mogelijk naar luistert.

Blijven de klachten terugkomen, stel jezelf dan een paar eerlijke vragen.

• Ben je overbelast? Doe dan letterlijk een stap terug.
• Duw je emoties weg die je liever niet voelt? Kijk ze eens aan en onderzoek ze.
• Doe je veel dingen die je eigenlijk niet leuk vindt? Ga na wat je wel graag doet en hoe je daar meer tijd aan kunt geven.
• Mis je waardering? Bedenk dan van wie je die eigenlijk verwacht en waarom? Want eigenlijk is er maar een waardering die echt telt: die van jouzelf! Geef jezelf de waardering die je zo graag van een ander zou krijgen. Daar hoef je niet op te wachten en je kan die altijd zo formuleren als jij dat nu nodig hebt.

Je hebt dus veel meer mogelijkheden om bij te sturen en grip te krijgen op waar jij je tijd aan besteed en hoe je dat doet. Als je maar luister naar jezelf.

Wat kun je elke dag voor jezelf doen?

Zelfzorg hoeft niet groot te zijn. De ervaring leert dat tussen alle bezigheden door je ven voor een kwartier tot twintig minuten helemaal te gaan ontspannen al heel veel oplevert. Daarna kan je er weer tegen aan. Plan zo’n moment op drukke dagen in.

En pas op dat je niet te veel hooi op je vork neemt. Grenzen stellen begint bij zelf keuzes maken of je het doet en wanneer je het doet.

Verwen jezelf ook af en toe. Neem een dag vrij, maak een voetenbadje of ga lekker in bad liggen. Luister naar muziek die je blij maakt, wandel in de natuur of drink koffie met een vriendin die je al lang niet hebt gezien. Het zijn kleine dingen, maar ze laten jezelf weten dat jij er ook toe doet.

Oefening voor zelfliefde

Anna heeft in haar boek ook een oefening voor zelfliefde. Probeer die eens uit.

Het voelt misschien onwennig, maar dit is een simpel stukje zelfzorg dat meer impact op je heeft dan je misschien verwacht.

Waar begin je vandaag mee?

Wie altijd voor anderen klaarstaat, heeft een prachtige eigenschap. Je hoeft die niet in te leveren. Je mag alleen leren om daarbij ook rekening te houden met jezelf.

Kies elke dag één ding uit deze blog en pas het toe. Dan ga je merken dat je beter gaat zorgen voor jezelf en dat iets doen voor een ander ook kan op wijze dat het minder impact heeft op jouw tijd, energie en je humeur.